Kainat və Fəza Boşluqları

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
Dostlarınızla Paylaşın

Kainat Haqqında Bunları Mütləq Bilməlisiniz

Bu videomuzda kainat haqqında hər şeydən qısaca danışacam.

İlk növbədə kainatın böyüklüyünü necə təsəvvür edə bilərik sualını cavablandıraq. Əvvəla kölgənizin düşdüyü yer ilə günəş arasındakı 149 milyon km məsafədə günəş işığının qarşılaşdığı ilk və tək maneə sizsiniz. Ay yerə çox yaxın görünür elə deyilmi? Lakin diqqətlə düşündükdə bu məsafəyə günəş sistemindəki bütün planetləri sığdıra bilərik. Siz bu videoya baxdığınız anda yüz milyonlarla yeni ulduz yarandı və milyonlarla ulduz öz içinə çökərək qara dəliyə çevrildi. İndi isə mövzüya keçək. Qalaktikalar ulduz sistemlərindən ibarətdir və hər ulduz sisteminin öz planetləri və ölçüləri var. Misal olaraq bizim ulduz olan günəş cırtdan ulduz sayılır yəni yaşadığımız sistem qalaktikadakı ən kiçik sistemlərdəndir. Buna baxmayaraq voyager 1 peyki gündə 1 milyon 600 min kilometr yol gedsə belə sadəcə 40 ildən sonra günəş sistemini tərk edə bildi. Hər bir Qalaktikada isə milyardlarla belə sistem mövcuddur. Üstəlik nebulalar kimi nəhəng qaz toz buludlarınıda əlavə etmək gərəkdir. Elə bizim saman yolu qalaktikamızda 400milyard ulduz, 50milyard planet növcuddur. Ümumi kainata gəldikdə isə bu cür irili xırdalı yüzmilyardlarla qalaktika mövcuddur. Üstəlik kainat hər saniyədə 74km sürətlə genişlənir.Və bu qədər genişliyin içində canlıların sadəcə dünyada var olduğunu düşünən beyinlər var.. Bu arada isə biz hələdə yad bir planetə ayaq belə basmamışıq…

İndi isə kainatın yaşından danışmaq istərdim. Hamınızın bildiyi kimi kainatın yaşı Big Bangdan bu yana olan müddət nəzərdə tutulur və 13,5 milyard ilə bərabərdir. Lakin bu tarixdə nisbidir çünki biz teleskopla hansısa uzaqlığa baxdığımız anda belə kainat sürətlə genişlənməyə davam edir. Buna görə bəzi alimlərə görə bu yaş 30-90 milyard ilə bərabərdir. Kainatın keçirdiyi hər ili kitabın bir səhifəsi kimi təsəvvür etsək bu kitabın qalınlığı dünyadan plutona qədər olacağdı. Hər halda artıq yavaş-yavaş necə aciz varlıq olduğunuzu hiss edirsiniz…

 Hər saniyə doğulan insan sayına hər saniyə yeni doğulan 12 ulduz düşür. Bəs yeni ulduzlar necə yaranır? Nebula adlanan qaz toz buludları mövcuddur vı bu qaz toz aerazolları müddət keçərək birləşir və böyük enerji yaradaraq ulduza çevrilir sadə dildə desək

Bir ulduz doğulduğu kimidə yaşlanıb ölür. İlk öncə ulduz içindəki helium və enerji partlamasından nəhəngləşərək qırmızı nəhəngə çevrilir. Bu vəziyyət günəşdə olduğu halda yeri udaraq yeyəcək.Daha sonra enerji ayrılır neytron ulduzu və ağ cücəyə çevrilir bu halda günəş ölçüsündəki bir ulduz yer kürəsi ölçüsünə çevrilir. Növbəti mərhələ isə iki hissəyə ayrılır ya bu ölçüyə sıxışmış çox böyük enerji supernova partlayışı ilə ətrafa yayılır. İkinci versiya isə ulduz öz içinə çökərək qara dəliyə çevrilir.. Bu arada kaknatdakı ən böyük qara dəlik S5-813 adlı qara dəlikdir onun həcmi 40 milyard günəş həcmindədir..

 Artıq hər birinizdə kosmos kainat haqqında beyninuzdə müəyyən təsəvvür yarandı. əvvəla hər birinizə interstellar filminə baxmağı məsləhət görürə

Bonus olaraq, qeydə alınmış ən isti ulduz günəşin daxili istiliyindən dəfələrlə çox – yəni təxmini 120 milyon selsi olan kiçik bir ulduzdur. Hələlik bu qədər ilə videomuz sonlanır lakin marağ olarsa big bangdan öncə nə var idi? Məkanın zanamda əyilməsi, işığ sürətinin məkan anlayışı ilə zaman cəhətdən uyğunlaşmaması, hər şeyin necə sıfırdan yaranmasını izah edəcəyik….

52 total views, 1 views today

Cavadov Asiman

Baş Redaktor